KOTA KINABALU:Kenyataan Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim bahawa “Kerajaan Persekutuan mengutip RM10 bilion daripada Sabah dan memberi kembali RM17 bilion” perlu dilihat dalam konteks lebih luas, kata Naib Ketua Bahagian Parti Gagasan Rakyat Sabah (Gagasan Rakyat) Likas, Dr. Awang Faisal Assyiffa.
Beliau menjelaskan bahawa walaupun angka tersebut menunjukkan komitmen besar perbelanjaan pembangunan oleh Kerajaan Persekutuan, ia tidak boleh disamakan dengan hak 40 peratus hasil bersih Sabah seperti yang diperuntukkan dalam Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan serta Bahagian IV Jadual Kesepuluh.
“Hak 40 peratus bukan dasar, bukan ihsan politik — ia kewajipan perlembagaan. Ia diwujudkan untuk memastikan Sabah memiliki kemampuan fiskal setara dengan negeri lain dalam Persekutuan, selaras dengan semangat Perjanjian Malaysia 1963 (MA63),” katanya dalam kenyataan media hari ini.
𝐇𝐚𝐫𝐠𝐚𝐢 𝐔𝐬𝐚𝐡𝐚 𝐊𝐞𝐝𝐮𝐚-𝐃𝐮𝐚 𝐏𝐞𝐦𝐢𝐦𝐩𝐢𝐧 – 𝐀𝐧𝐰𝐚𝐫 𝐝𝐚𝐧 𝐇𝐚𝐣𝐢𝐣𝐢
Dr. Awang Faisal dalam masa yang sama mengiktiraf komitmen Perdana Menteri yang memberi perhatian terhadap isu fiskal Sabah yang tertangguh hampir setengah abad, serta langkah Kerajaan Negeri di bawah pimpinan Datuk Seri Panglima Hajiji Noor yang memperjuangkan hak negeri melalui pendekatan diplomasi dan bukannya konfrontasi politik.
“Kedua-dua pemimpin ini sedang meletakkan asas penyelesaian yang praktikal dan berasaskan undang-undang. Pendekatan mereka mencerminkan semangat kerjasama dan saling menghormati antara Sabah dan Kerajaan Persekutuan,” katanya.
𝐂𝐚𝐝𝐚𝐧𝐠𝐚𝐧 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐬𝐢 𝐝𝐚𝐧 𝐌𝐞𝐤𝐚𝐧𝐢𝐬𝐦𝐞 𝐏𝐞𝐥𝐚𝐤𝐬𝐚𝐧𝐚𝐚𝐧
Menurut Dr. Awang Faisal, langkah seterusnya ialah memastikan komitmen politik tersebut diterjemahkan ke dalam mekanisme pentadbiran yang tetap, telus dan berasaskan undang-undang.
Antara cadangan konkrit beliau termasuk:
𝗣𝗲𝗻𝘂𝗯𝘂𝗵𝗮𝗻 𝗝𝗮𝘄𝗮𝘁𝗮𝗻𝗸𝘂𝗮𝘀𝗮 𝗦𝗲𝗺𝗮𝗸𝗮𝗻 𝗙𝗶𝘀𝗸𝗮𝗹 𝗣𝗲𝗿𝘀𝗲𝗸𝘂𝘁𝘂𝗮𝗻–𝗡𝗲𝗴𝗲𝗿𝗶 (𝗝𝗦𝗙𝗣𝗡):Sebuah badan bersama antara Kementerian Kewangan Malaysia, Kementerian Kewangan Sabah, Jabatan Audit Negara dan pakar bebas bagi mengesahkan jumlah hasil sebenar dikutip dari Sabah serta menentukan amaun wajar dipulangkan kepada negeri.
𝐓𝐚𝐤𝐫𝐢𝐟𝐚𝐧 𝐒𝐭𝐚𝐧𝐝𝐚𝐫𝐝 “𝐇𝐚𝐬𝐢𝐥 𝐁𝐞𝐫𝐬𝐢𝐡”:Penetapan definisi bersama yang jelas meliputi cukai petroleum, cukai korporat, pendapatan individu, duti eksport serta hasil bukan cukai bagi mengelak pertikaian tafsiran.
𝗣𝗲𝗻𝘂𝗯𝘂𝗵𝗮𝗻 𝗗𝗮𝗻𝗮 𝗞𝗵𝗮𝘀 𝗡𝗲𝗴𝗲𝗿𝗶 𝗦𝗮𝗯𝗮𝗵 (𝗗𝗞𝗡𝗦):Sebahagian 40 peratus hasil dikembalikan terus ke akaun khas berasingan daripada bajet pembangunan tahunan supaya mencerminkan hak sebenar negeri, bukan sekadar peruntukan dasar kementerian.
𝗔𝘂𝗱𝗶𝘁 𝗱𝗮𝗻 𝗟𝗮𝗽𝗼𝗿𝗮𝗻 𝗧𝗮𝗵𝘂𝗻𝗮𝗻 𝗧𝗲𝗿𝗯𝘂𝗸𝗮:Jabatan Audit Negara perlu menerbitkan laporan hasil kutipan dan bayaran balik setiap tahun di bawah Perkara 112C, dibentangkan di Parlimen dan DUN Sabah bagi memastikan ketelusan awam.
𝗣𝗲𝗻𝘆𝗲𝗹𝗮𝗿𝗮𝘀𝗮𝗻 𝗗𝗲𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗥𝗮𝗻𝗰𝗮𝗻𝗴𝗮𝗻 𝗠𝗮𝗹𝗮𝘆𝘀𝗶𝗮 𝗟𝗶𝗺𝗮 𝗧𝗮𝗵𝘂𝗻:Pelaksanaan formula 40 peratus perlu diintegrasikan dengan Rancangan Malaysia bagi menjamin impaknya terhadap kesejahteraan rakyat Sabah.
𝐌𝐞𝐧𝐮𝐣𝐮 𝐑𝐞𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐬𝐢 𝐅𝐢𝐬𝐤𝐚𝐥 𝐍𝐚𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚𝐥
Beliau berkata, pelaksanaan hak 40 peratus secara telus bukan sahaja memperkukuh kedudukan Sabah, malah boleh menjadi model reformasi fiskal nasional yang berteraskan undang-undang dan akauntabiliti antara kerajaan negeri dan Persekutuan.
“Melalui mekanisme tetap dan telus, pelaksanaan hak perlembagaan ini boleh menjadi simbol kematangan hubungan persekutuan–negeri, berpaksikan prinsip keadilan dan kebertanggungjawaban,” tegasnya.
𝐒𝐞𝐫𝐮𝐚𝐧 𝐀𝐠𝐚𝐫 𝐓𝐢𝐝𝐚𝐤 𝐌𝐞𝐫𝐚𝐲𝐮 𝐊𝐞𝐩𝐮𝐭𝐮𝐬𝐚𝐧 𝐌𝐚𝐡𝐤𝐚𝐦𝐚𝐡 𝐓𝐢𝐧𝐠𝐠𝐢
Dr. Awang Faisal turut menggesa Kabinet Persekutuan untuk tidak meneruskan rayuan terhadap keputusan Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu yang memihak kepada Sabah dalam isu 40 peratus hasil bersih.
“Keputusan berani ini akan mencerminkan keikhlasan kerajaan dalam menghormati hak Sabah yang dijamin dalam Perlembagaan dan MA63.
Inilah peluang terbaik untuk membuktikan bahawa Malaysia Madani bukan sekadar slogan, tetapi manifestasi keadilan persekutuan yang sebenar,” katanya.
Beliau menambah, perjuangan 40 peratus bukan semata-mata tentang angka, tetapi tentang mengembalikan makna keadilan dan kepercayaan dalam hubungan Sabah–Persekutuan.